Дарагія сябры! Мы распачынаем серыю публікацый пад агульнай назвай #строчыцкія гісторыі, у якіх распавядзем малавядомыя старонкі гісторыі помнікаў драўлянага дойлідства, што экспануюцца на тэрыторыі музея, узгадаем імёны гаспадароў музейных сядзіб, а таксама адкрыем для вас розныя цікавосткі з архіўных хронік рабочай групы БДМНАіП, у тым ліку старыя фотаздымкі з экспедыцый. Сачыце за абнаўленнем!

***

Гісторыя капліцы з в. Каралеўцы

«Унутры капліцы была разруха, рэшткі ўбранства ляжалі пад нагамі, з-за крэкату варон не было чуваць голасу калег...»

Капліца з в. Каралеўцы Вілейскага раёна – адзін з першых помнікаў архітэктуры, які сустракае наведвальнікаў у музеі. Васьмігранны аб’ём, з апсідай, шатровай страхой увенчанай шпілем, з аздобленым калонамі ўваходам - архітэктура капліцы мае непаўторны, пазнавальны сілуэт. З-за некаторай аддаленасці ад экспазіцыйнага сектара “Цэнтральная Беларусь”, капліцу часта абмінаюць увагай арганізаваныя экскурсіі, доўгі час будынак знаходзіўся ў закансерваваным стане, і толькі напрыканцы 2013 г., пасля рамонтна-рэстаўрацыйных работ, мерапрыемстваў па музеефікацыі, капліцу, нарэшце, адкрылі для наведвальнікаў.

Будынак быў выяўлены ў 1980 г. падчас экспедыцыі рабочай групы БДМНАіП у складзе архітэктараў Лакотка А.І.і Трухіна А.С. Знаходзілася на старых вясковых могілках, на момант фіксацыі ў напаўразбураным стане - у помніку правалілася частка страхі, былі пашкоджаны бэлькі перакрыццяў.

“Унутры капліцы была разруха, рэшткі ўбранства ляжалі пад нагамі, з-за крэкату варон не было чуваць голасу калег. Абмеры рабілі восенню, ужо стаялі халады. ” – узгадвае работу па фіксацыі помніка ўдзельнік экспедыцыі.

У адпаведнасці з актам тэхнічнага стану, пашкоджанні помніка ў працэнтных адносінах складалі:

• Падмуркі – на 30 %
• Вонкавыя сцены – на 50 %
• Перакрыццё даху – на 70%
• Падлога – на 80%
• Дошкі столі – на 50%
• Дзверы, вокны – на 20%

У др. палове 1980-х гг. капліца была разабрана і перавезена на тэрыторыю музея, складзена праектная дакументацыя на рамонтна-рэстаўрацыйныя работы.

З матэрыялаў навуковых вышуканняў сведчыць, што капліца была пабудавана ў 1802 г. на сродкі жыхароў 2-х вёсак: Каралеўцы і Любкі, будаўніцтва ініцыявана братамі Рогачамі.

Архітэктура капліцы сведчыць аб першапачатковай прыналежнасці яе да каталіцкай або ўніяцкай канфесіі. З сярэдзіны ХІХ ст. капліца належыла праваслаўным, асвечана ў гонар святога Мікалая Цудатворца і была прыпісной да Іжаўскай царквы. Не радзей за 6 разоў на год для набажэнстваў у Каралеўцы прыязджаў іжаўскі святар.  

У 1808 г. побач з капліцай пабудавалі званіцу. У 1986 г. мясцовыя жыхары не дазволілі разабраць яе, званіца была абмерана і ў 2013 г. пры правядзенні рамонтна-рэстаўрацыйных работ адбудавана копія.